Pierwsza książka, która zapoczątkowała serię, Spotkania z Glogerem pod redakcją Stanisława Zagórskiego, ukazała się w 1995 roku. Była zbiorem prac poświęconych znanemu polskiemu regionaliście rodem spod Jeżewa – Zygmuntowi Glogerowi.

Z roku na rok pojawiały się jednak tematy obszerniejsze, poruszające kwestie narodowościowe, sąsiedzkiego współistnienia czy kondycji współczesnych Polaków. Wydaniu każdego tomu towarzyszy sesja naukowa, gromadząca najwybitniejszych polskich naukowców: socjologów, historyków, regionalistów oraz dziennikarzy. Przedsięwzięciu patronuje prof. Janusz Tazbir.




W serii ukazały się dotychczas:


Spotkania z Glogerem


Zbiór studiów i materiałów z łomżyńskich sesji i konkursów glogerowskich z lat 1985–1995. Ta pozycja to „jeszcze jedna trwała tablica pamiątkowa ku czci budowniczego kultury narodowej” – jak napisał w Spotkaniach z Glogerem prof. Aleksander Gieysztor. Zawarte w niej teksty dotyczą nie tylko biografii znanego polskiego regionalisty, ale także jego rozumienia folkloru Podlasia, jego prac nad Encyklopedią staropolską czy korespondencji.
do sklepu >>



Czy zmierzch kultury ludowej?


Takie właśnie hasło-pytanie podchwyciła – zainicjowana przez Społeczne Stowarzyszenie Prasoznawcze "Stopka" – sesja popularnonaukowa, sumująca zarazem dorobek Roku Glogerowskiego i kolejnej, VII edycji Konkursu o Nagrodę i Medal Zygmunta Glogera.
W zbiorze pomieściliśmy różne diagnozy i opinie. W części pierwszej – mówimy o kulturze ludowej z ludem. Jest to retrospekcja, a więc badanie przeszłości. Część druga, zatytułowana Kultura ludowa bez ludu. Rewizje, zawiera głosy krytyczne, konstatacje raczej smutne, żałobne. I wreszcie część trzecia – Spojrzenie w XXI wiek – przynosi wizje dalszych przemian, przekształceń i nadziei. Piszą m.in.: Aleksander Gieysztor, Adam Dobroński, Roch Sulima, Anna Tatarkiewicz, Dyzma Gałaj i wiele innych znakomitości.
do sklepu >>

Życie po polsku. Czyli o przemianach obyczaju w drugiej połowie XX wieku

Książka ta stanowi próbę zasygnalizowania ważkich problemów. Bez fałszywej skromności można powiedzieć, że Życie po polsku... podejmuje temat prawie nietknięty od wielu lat. Współcześni 60-latkowie, 50-latkowie, a nawet młodsi od nich, jeśli przyjrzą się swojemu życiu, przeanalizują dawne wzorce kulturowe, które niegdyś akceptowali, dawnym i obecnym normom moralnym i obyczajowym, sami z pewnością nie ukryją zdziwienia, jak wiele się w ich życiu zmieniło.
Ktoś, kto po latach by zjawił się u nas, a zachował w pamięci dawne normy moralne i nakazy obyczajowe, dziś stwierdziłby, że jesteśmy nieobyczajni i po prostu nie mógłby się zmieścić w nowej rzeczywistości.
Zamieszczone w tej książce materiały stały się przedmiotem obrad zorganizowanej przez Społeczne Stowarzyszenie Prasoznawcze "Stopka" sesji popularnonaukowej na temat przemian obyczaju polskiego w drugiej połowie XX wieku.
Piszą m.in.: Dorota Simonides, Adam Dobroński, Bronisław Gołębiowski, Anna Kowalska, Elżbieta Tarkowska, Stanisław Zagórski i wiele innych znakomitości.
do sklepu >>


Centra i peryferie


Prezentowany tom został poświęcony problematyce nadal aktualnej dla naszego, i nie tylko naszego, życia kulturalnego. Na temat centrów i peryferii wypowiadają się badacze dziejów kultury, przede wszystkim wiejskiej, socjologowie, działacze kulturalni i publicyści. Zabrakło głosu historyka, który mógłby przypomnieć, iż nierównomierny rozwój cywilizacyjny poszczególnych regionów towarzyszył cywilizacji ludzkiej od samego początku.
Piszą m.in.: Janusz Tazbir, Dorota Simonides, Adam Dobroński, ks. Witold Jemielity, Bronisław Gołębiowski, Adam Michnik i wiele innych znakomitości.
do sklepu >>



Siedem granic, osiem kultur i Europa


Polska kraj tolerancji. Polska kraj otwarty. Polska kraj ksenofobów i rewizjonistów. Polska kraj ludzi zaściankowych... Mity i stereotypy. A jaka jest naprawdę Polska, kraj siedmiu granic i ośmiu kultur? Jaki „posag” wnosimy do zjednoczonej Europy? Wiele w prezentowanej pozycji pytań, ale i wiele prób odpowiedzi. Szkice, artykuły i eseje dotyczą naszego stosunku do historii, języka, edukacji, do sąsiadów, do pojmowania granicy, do wartości jednoczących czy różniących Polaków. Tematy kontrowersyjne i niełatwe. A samo ich ujęcie nieraz dyskusyjne. Ale wydawca, zdając sobie z tego sprawę, ma nadzieję, że przez to także wzbudza zainteresowanie czytelnika.
do sklepu >>

Moralność Polaków. Etos i etnos. Dylematy współczesne

"Książki tej nie pisało grono zawodowych moralistów, ludzi zajmujących się proble­mami etyki wczoraj i dziś, zatroskanych z racji swego stanu (mam tu na myśli oczywiście duchowieństwo różnych wyznań) o to, aby nie naruszano dekalogu. Zarówno bowiem deklarowane zasady moralne, jak i praktyczne działania (co jak wiadomo nie zawsze ze sobą się pokrywa) zależą od bardzo wielu czynników z czego autorzy tych esejów dosko­nale zdają sobie sprawę. Przedmiotem ich zainteresowań jest etyka w aspekcie politycz­nym i gospodarczym, ukazywanie perspektyw, ale i zagrożeń stale towarzyszących trans­formacji.
Motyw łączący te piękne eseje w jedną całość stanowi jednak troska o to, aby po­goń za gospodarczą transformacją, chęć dorównania Zachodniej Europie czy wreszcie kłopoty dnia codziennego nie przesłoniły nam wartości nadrzędnych, które nawet za cenę największego zysku nie powinny ulec zatraceniu".
(Janusz Tazbir)

Nakład wyczerpany



Autorytety polskie

Jak wynika z wielu esejów zamieszczonych w tym tomie, mamy obecnie do czynienia z dwoma przeciwstawnymi sobie zjawiskami. Z jednej strony, zwłasz­cza w środowiskach młodzieżowych, istnieje zapotrzebowanie na osoby, które stanowiłyby wzorce moralne i intelektualne. Z drugiej wszakże te same środowi­ska mają serdecznie dosyć bezustannego moralizatorstwa, wskazywania im przez rozmaite „gadające głowy", które każdego niemal dnia pojawiają się w telewizji czy w radio, jak mają żyć i co robić. Związane są z tym dalsze wątpliwości.
Już dość dawno zauważono, iż ślepe posłuszeństwo pociągnęło za sobą daleko więcej ofiar aniżeli różnorakie przejawy buntu. To samo da się powiedzieć i o nadmiernej wierze w autorytety, które jakże często okazywały się fałszywymi bo­gami. Powiedzmy sobie szczerze, iż ślepe uleganie powadze starożytnych astro­nomów, geografów czy przyrodników działało hamująco na postęp wiedzy w dobie renesansu. (...)
Szacunek dla wielkich mistrzów nie jest czymś nagannym, lecz wiara w jakiekolwiek autorytety nie zwalnia nas od ryzyka myślenia na własny rachunek.
(Janusz Tazbir)

Nakład wyczerpany



Życie codzienne Polaków


Sms-y, Internet, blogi, gonitwa: praca – dom – praca, marzenia i rzeczywistość, korupcja władzy i ludzka bezradność, medialny szum teraźniejszości i wspomnienia z przeszłości. Nasza codzienność. Czym jest, jak ją opisywać?
Dla każdego z żyjących jego czasy to okres przełomowy, niezwykły, okres, który wejdzie do historii. Każdy jest przekonany o wielkiej zmianie, jaka się dokonuje za jego życia. Autorzy tekstów w zbiorze wydanym przez STOPKĘ porządkują ten świat przekonań. Opisują codzienność z punktu widzenia naukowca, badacza kultury. Jak pisze we wstępnie prof. Janusz Tazbir, książka ta za kilka, kilkanaście lat powinna trafić do wszystkich unijnych szkół, bo „jest świadectwem naszej przynależności do europejskiej wspólnoty kulturowej, sygnowanym podpisami bystrych obserwatorów dnia codziennego”.
do sklepu >>



Kultura polityczna Polaków


W czasach, gdy media co i rusz pokazują rzucających się sobie do gardeł polityków, kiedy z anteny radiowej słychać parlamentarzystów używających słów mało parlamentarnych, gdy gazety opisują kolejne afery na szczytach władzy, co można powiedzieć o kulturze politycznej Polaków?
Przedstawiamy Państwu tom wypowiedzi na ten temat wybitnych socjologów, polityków, obserwatorów sceny politycznej i naukowców. Wielu z nich – co chyba nikogo nie dziwi – stawia niepokojącą diagnozę: kultura polityczna jest w Polsce równa zeru. Czy zatem nic już nie można zrobić? Czy polskie społeczeństwo daje na to zgodę? O tym w naszej publikacji.
do sklepu >>



Polacy o sobie


"W XXI stuleciu nadal zaglądamy niespokojnie w "lustro", aby się przekonać, czy jest nam "do twarzy" z odzyskaną po raz drugi w naszych dziejach niepodległością. Odpowiedzi wypadają rozmaicie, od ultrapesymistycznych do nieśmiałych wyrazów nadziei, iż w końcu dopłyniemy do spokojnej przystani, której na imię normalne państwo".
(Janusz Tazbir)
do sklepu >>



Polska i jej sąsiedzi


Dlaczego nie kochamy swoich sąsiadów? Dlaczego Niemiec zły, a Rosjanin chytry? Przesądy? Możliwe. Ale przesądy zakorzenione w naszej historii i kulturze. Praca, którą prezentujemy, stara się usystematyzować myślenie Polaków o sąsiadach i odpowiedzieć na pytanie, czy jest ono uprawnione. Autorzy – autorytety w dziedzinie socjologii, historii, kulturoznawstwa – prezentują własny ogląd stosunków polsko-litewskich, polsko-ukraińskich czy polsko-niemieckich. Zauważają, że jesteśmy na siebie skazani. Stąd wołania, by żyć razem, a nie obok siebie, by szukać porozumienia między granicami, by otworzyć się na kulturę sąsiadów. Ale to także wołanie, aby zauważyć tych, którzy mieszkają obok nas – Romów, Żydów, mniejszość białoruska czy niemiecką.
do sklepu >>



W co wierzymy?


Książka prezentuje różne formy wierzeń: religijnych, parareligijnych, zabobony i wróżby. Autorzy zachowują do nich dystans, ale i szacunek, bo każda wiara, nawet jeśli komuś się wydaje niedorzeczna, ma ładunek uczuć, których nie wolno ranić.
Lektura wielu znakomitych esejów, zgromadzonych w tej książce, może stanowić punkt wyjścia do refleksji nad własnym światopoglądem. A w jeszcze większym stopniu nad doświadczeniem historycznym i charakterem narodowym Polaków. Jesteśmy dziś zalewani falą irracjonalizmu, której patronuje telewizja, racząca widzów regularnie horoskopami. Oby te eseje wspomogły nas w uratowaniu się przed zatonięciem w powodzi oczywistych nonsensów.
(prof. Janusz Tazbir)
do sklepu >>



Czego się boimy?


"»Czego się boimy?« – to już trzynasta pozycja, trzynasta książka ze »stopkowej« Serii Glogerowskiej. Pytania tytułowe zadaliśmy wybitnym publicystom i naukowcom, zachęcając ich do wzięcia się za bary z tematyką w gruncie rzeczy nieodgadnioną, bo ciągle jesteśmy a to w stanie lęku, a to w stanie strachu. Sama trzynastka też jest rozumiana wieloznacznie. Zazwyczaj jest traktowana jako liczba pechowa. Miejmy jednak nadzieję, że tej książce trzynastka nie zaszkodzi. Jej właściwie nic nie jest w stanie zaszkodzić. Przy tej nawałnicy lęków i straszydeł, jaką zaprezentowali autorzy, cóż może znaczyć jakiś tam drobny przesąd".
(Stanisław Zagórski)
do sklepu >>



Co kochamy?


"Człowiek, żeby żyć, funkcjonować i nie znajdować się w ustawicznym zwarciu z innymi, powinien kochać ludzi, próbować ich rozumieć. Jest istotą społeczną, musi taką być, jeśli chce przetrwać. Miłość zatem to słowo, które bije wszelkie rekordy częstotliwości używania. Jest jak oddech, który równa się życiu. A jakie przeciwstawne, niebezpieczne słowo jest blisko niej? Tak, nienawiść. Właściwie, pisząc o miłości, powinniśmy pisać też o jej przeciwieństwie. Bo nienawiść jest, jak każde zło, często silniejsza. Ale można się przed nią obronić".
(Stanisław Zagórski)
do sklepu >>



Prawda i fałsz. O polskiej chwale i wstydzie


„Temat, jaki zaproponowaliśmy, »Prawda i fałsz. O polskiej chwale i wstydzie«, jest z gatunku tych, na których można sobie zęby połamać”.
(Stanisław Zagórski)

„Uważna [...] lektura pozwoli wszakże na stwierdzenie, że lwia część studiów dotyczy tematyki wypunktowanej w tytule tej książki, mianowicie prawdy i fałszu, ukazanych na przykładach polskiej chwały i wstydu, nie tylko sarmackiego. Pisana przez przedstawicieli różnych dyscyplin, wśród których socjologowie zajmują chyba czołowe miejsce, ośrodków i generacji, nie przynosi jednoznacznej odpowiedzi na pytanie ukryte w tytule.
[...] Przy lekturze niektórych wypowiedzi nasuwa się pytanie, które przed laty znajdowaliśmy często w listach nadsyłanych często do TVP. Dotyczyły one dyskusji toczonych na temat różnych wybitnych przedstawicieli naszych dziejów i naszej kultury. Ich autorzy, zniecierpliwieni nieco sprzecznymi nieraz opiniami, zadawali zirytowane pytania: »No dobrze, ale jak było naprawdę? Bohaterem czy zdrajcą była ta czy owa postać, znana choćby z czytanek szkolnych. Prosimy (a raczej żądamy) jednoznacznej wypowiedzi!«”.
(prof. Janusz Tazbir)
do sklepu >>



Media wolne czy bezwolne


Temat „czwartej władzy” co rusz powraca jak bumerang. Ostatecznie – z każdym dniem jest coraz bardziej aktualny. Z okazji 30-lecia „Stopki” poważyliśmy się na rozważania o wolności mediów, choć to kruchy i kapryśny lód. Tom zawiera ponad dwadzieścia artykułów, m.in.: „Kto nas cenzuruje?”, „Show czy szok? Media w społecznym i kulturowym krajobrazie epoki ponowoczesnej”, „Perfidia medialnej manipulacji”, „Widz wolny czy bezwolny?”, „Pragmatyczne aspekty legend miejskich w prasie i internecie”, „Czy brytyjskie klasy niższe śmierdzą?” „Czy Rok 1984 to plagiat? Czyli o wolności i bezwolności mediów na przykładzie brytyjskich i hiszpańskich doświadczeń George’a Orwella”.

Mówi się, że żyjemy w zmediatyzowanym świecie. Ale przecież nie powinniśmy mieć złudzeń: nigdy nie żyliśmy w innym. [...] Ważniejsze jest postawienie pytania o to, jak pojawiające się nowe media, nowe techniki komunikacyjne ten obraz zmieniają. Już Platon obawiał się, że wynalazek pisma może okazać się wątpliwym dobrodziejstwem. I choć jego poglądy znamy dzięki temu, że jego dzieła zostały zapisane, to diagnozy postawione przez myśliciela wcale nie straciły wiele na swojej słuszności
(ze wstępu).
do sklepu >>

Wykładnia „Media wolne czy bezwolne?"